TÜRKİYE ENDOKRİNOLOJİ ve METABOLİZMA DERNEĞİ

Türkiye'de endokrinoloji konusundaki gelişmeler 19. Yüzyıl’ın ikinci yarısından itibaren başlamıştır. Bu konudaki ilk bilimsel araştırma, Dr. Ahmet Hüseyin Bey' in 1888 yılında Lyon Tıp Fakültesinde yaptığı "Exophtalmie" isimli tez çalışmasıdır. Sonraki yıllarda çeşitli çalışmalar sürdürülmüş, ilk Türkçe endokrinoloji kitabı, Dr. Muzaffer Esat Güçhan ve Dr. Mahmut Sadi Anadolu tarafından "İç İfraz Guddeleri" ismi ile 1935 yılında yayınlanmıştır. Bunu, 1945 yılında yayınlanan Dr. Tevfik Sağlam' ın hazırladığı "İç Salgı Bezleri Hastalıkları" isimli kitap izlemiştir.

Günümüzde, kendi dilimizle endokrinoloji konuları ile ilgili pek çok kitap, ders notu ve dergi yayınlanmakta, ayrıca uluslararası yayın organlarında meslektaşlarımızın çeşitli çalışmalarını görebilmekteyiz.

Ülkemizde ilk endokrinoloji derneği 1964 yılında kurulmuştur. Bu gelişmeye, 1964 yılında Londra'da Uluslararası Endokrinoloji Kongresi’nden sonra, kongre sekreteri Dr. Stuart Mason' ın yazdığı mektup neden olmuştur. Dr. Mason bu mektubunda, ülkemizde bir endokrinoloji derneğinin bulunup bulunamadığını sormuş, varsa onunla temas kurmak istediğini Dr. Suphi Artunkal' a bildirmiştir. Dr. Mason ve arkadaşlarının amacı Milli Endokrinoloji dernekleri ile işbirliği yapmaktır.

Bu mektuptan kaynaklanan uyarı ile Türk Endokrinoloji Derneği, Prof. Dr. Sedat Tavat başkanlığında kurulmuştur. Çok az üyesi bulunan dernek 1964 yılında kurulan "The International Society of Endocrinology" nin kurucuları arasında yer almıştır.

Türk Endokrinoloji Derneği ilk ulusal endokrinoloji kongresini aynı yıl yapmış ve çeşitli çalışmalarını sürdürürken, 1985 yılından itibaren çalışmaları sınırlanmıştır. 1995 yılında Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği adı ile yeniden faaliyete geçen derneğimiz, ülkemizdeki tüm endokrinoloji uzmanlarını bu zeminde toplamış olup, halen 254 üyesi bulunmaktadır. 1996 yılında International Society of Endocrinology (ISE) üyeliği yeniden yapılmıştır, 1997 yılında ise European Federation of Endocrine Societies (EFES)'e üye olarak kabul edilmiştir. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneğinin Hipofiz, Tiroid, Diabetes Mellitus, Osteoporoz ve Diğer Metabolik Kemik Hastalıkları, Adrenal ve Gonadal Hastalıklar, Obezite ve Lipid Metabolizması, Gonadlar ve Hipertansiyon, Metabolik Sendrom çalışma grupları bulunmaktadır. Bu gruplar konuları ile ilgili çok merkezli araştırmalar yürütmekte ve mezuniyet sonrası eğitim programları düzenlenmektedirler.

Dernek her yıl Eylül ya da Ekim ayında genellikle uluslararası katılımlı bir kongre düzenlemektedir. Bu yıl, 15-20 Ekim 2008 tarihleri arasında, Antalya Kervansaray Lara Hotel ve Kongre Merkezi’nde, 31. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kongresi’ni düzenleyecektir.

Derneğimiz, endokrinologlar için ileri klinik endokrinoloji kursları düzenlemekte, pratisyen hekimler ve iç hastalıkları uzmanları için Diabetes Mellitus, Tiroid hastalıkları, Hipertansiyon, Obezite, Lipid Metabolizması ve Metabolik kemik hastalıkları konularında kurslar açmaktadır.

Ülkemizde, endokrinoloji uzmanlığı 4 yıllık İç Hastalıkları Ana Dal uzmanlığının ardından yapılan 3 yıllık yan dal uzmanlık çalışmasından sonra sınavla verilmekte ve Sağlık Bakanlığımız tarafından onanmaktadır.

Ülkemizde, 35 Tıp Fakültemizin Endokrinoloji ya da Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalları yahut üniteleri bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Sigorta Kuruluşlarının toplam 25 erişkin endokrinoloji kliniği vardır. Bunun dışında, 5 özel hastanede endokrinoloji ve metabolizma kliniği bulunmaktadır. Ülkemizde, Pediatrik Endokrinoloji de son 20 yılda ciddi bir gelişme göstermiş olup, pediatrik endokrinologlar ayrı bir dernekte toplanmışlardır. Diabetoloji yalnızca 2 Tıp Fakültemizde ayrı bilim dalı şeklindedir. Ancak ülkemizde Diabetoloji yan dal ihtisası tanınmış değildir.

Tıp fakültelerimizde, hormon analizleri yapan büyük çaplı laboratuarlar bulunmakta ayrıca, pek çok özel laboratuar hormonal değerlendirme çalışmaları yapmaktadır.

Ülkemizde, endokrinolojik hasta populasyonunda tiroid hastalıkları, özellikle endemik guvatr ön sırada yer almaktadır. İkinci sırada, % 7.2 ile diabetes mellitus yer almaktadır. Hirsutizm ciddi ve çözümlenmemiş bir problem olarak çok sayıda kadını ilgilendirmektedir. Denilebilir ki, diğer endokrin hastalıklar dünyadaki prevalanslarına uyan tarzda ülkemizde de bulunmaktadır.

Uzman sayımızın bu kadar geniş bir hasta populasyonuna yetmeyeceği görülmektedir. Kaldı ki, bu uzmanlarımızın büyük bir kısmı eğitim ve öğretimde de görevlidir. Bu uzmanlarımızın aynı zamanda araştırma yapma görevleri de bulunmaktadır.Derneğimiz, ulusal ve uluslararası çalışmalarına ivme kazandırarak, mensupları ve diğer meslektaşlarımız için verimli olmaya gayret etmektedir.